భారతీయ సినిమా ప్రపంచం వరుస విషాదాలతో కుంగిపోతోంది. దిగ్గజ దర్శకుడు సింగీతం శ్రీనివాసరావు మరణ వార్త నుంచి తేరుకోకముందే, అసాధారణ నటనతో ప్రేక్షకుల హృదయాల్లో చెరగని ముద్ర వేసిన నటుడు నానా పటేకర్ ఇక లేరనే వార్త మరింత దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది.
ఒకవైపు తన అద్భుతమైన ఆలోచనలతో భారతీయ సినిమాకు కొత్త భాషను నేర్పిన సింగీతం శ్రీనివాసరావు, మరోవైపు తన అసాధారణ నటనతో కోట్లాది మంది ప్రేక్షకుల హృదయాల్లో చెరగని ముద్ర వేసిన నానా పటేకర్.. ఇలా ఇద్దరు గొప్ప కళాకారులను భారతీయ సినిమా కోల్పోవడం అత్యంత విషాదకరం.
కొంతమంది నటులు తెరపై కనిపిస్తే, మరికొంతమంది పాత్రలను పోషిస్తారు. కానీ చాలా అరుదుగా మాత్రమే కొందరు నటులు పాత్రలుగా మారిపోతారు. నానా పటేకర్ అలాంటి అరుదైన నటుడు. ఆయన నటనలో సహజత్వం, తీవ్రత, లోతు ప్రేక్షకులను మంత్రముగ్ధులను చేశాయి.
నానా పటేకర్ నటించిన సినిమాలను నేను పెద్దగా చూసిన వ్యక్తిని కాకపోవచ్చు. ఆయన చేసిన ఎన్నో సినిమాలు నాకు తెలియకపోవచ్చు. కానీ రజనీకాంత్ నటించిన కాలా సినిమా చూసినప్పుడు మాత్రం నానా పటేకర్ అనే నటుడి అసలు స్థాయి ఏమిటో నాకు అర్థమైంది. కాలా సినిమాలో రజనీకాంత్కు ఎదురుగా నానా పటేకర్ నిలబడిన ప్రతి సన్నివేశం ఇప్పటికీ ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుంది. రజనీకాంత్ తెరపై కనిపిస్తే ఆయన రజనీకాంత్ అనే విషయం మనకు ఎప్పుడూ తెలుస్తూనే ఉంటుంది. ఆయన స్టైల్, యాక్షన్, బాడీ లాంగ్వేజ్.. ఇవన్నీ రజనీకాంత్నే గుర్తు చేస్తాయి. కానీ అదే రజనీకాంత్ ఎదురుగా నానా పటేకర్ నిలబడినప్పుడు మాత్రం అక్కడ నానా పటేకర్ అనే నటుడు కనిపించడు. అక్కడ కనిపించేది కేవలం ఆ పాత్ర మాత్రమే.
అది నటనా లేక నిజంగా ఆ మనిషి అలాంటివాడేనా అనే అనుమానం కలిగించేంత సహజంగా ఆయన నటిస్తారు. కాలా సినిమాలో ఆయన నవ్వు, ఆయన చూసే చూపు, ఆయన మాట్లాడే విధానం, ఆయన నడక, ఆయన నిశ్శబ్దం.. అన్నింటిలోనూ ఒక భయంకరమైన సహజత్వం కనిపిస్తుంది. ముఖ్యంగా విలన్ పాత్రలో ఆయన చూపించిన క్రూరత్వానికి పెద్ద పెద్ద డైలాగులు అవసరం లేదు. ఒక్క చూపు చాలు, ఒక్క చిరునవ్వు చాలు, ఒక్క మాట చాలు.. ఆ పాత్ర ఎంత ప్రమాదకరమైనదో ప్రేక్షకుడికి అర్థమవుతుంది. అందుకే నానా పటేకర్ కోసం నేను కాలా సినిమాను ఎన్నోసార్లు చూశాను.
మరాఠీ థియేటర్ నుంచి తన కళా ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించిన నానా పటేకర్ 1978లో గమన్ సినిమాతో హిందీ సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టారు. ఆ తర్వాత పరిందా, ప్రహార్, క్రాంతివీర్, అబ్ తక్ ఛప్పన్, వెల్కమ్, నటసామ్రాట్ వంటి ఎన్నో చిత్రాల్లో తనదైన ముద్ర వేశారు. హీరోగా నటించినా, విలన్గా కనిపించినా, పోలీస్ అధికారిగా చేసినా, సామాన్యుడి పాత్రలో కనిపించినా.. పాత్ర ఏదైనా దానికి తనదైన ప్రాణం పోశారు. ఆయన నటనకు మూడు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు లభించాయి. ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డులలో ఉత్తమ నటుడు, ఉత్తమ సహాయ నటుడు, ఉత్తమ విలన్ వంటి విభాగాల్లోనూ గుర్తింపు పొందారు. 2013లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని అందించింది.
అయితే నానా పటేకర్ గొప్పతనం కేవలం సినిమాల్లో ఆయన సాధించిన విజయాలతోనే ముగిసిపోదు. తెరపై ఎంత బలమైన నటుడో, నిజ జీవితంలో అంతే నిరాడంబరమైన మనిషిగా ఆయన గుర్తింపు పొందారు. టెరిటోరియల్ ఆర్మీలో సేవలందించిన ఆయన దేశ సేవలోనూ తన వంతు పాత్ర పోషించారు. మహారాష్ట్రలో కరువు బారిన పడిన రైతు కుటుంబాలకు సహాయం చేయడానికి, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నీటి సమస్యలను పరిష్కరించడానికి నామ్ ఫౌండేషన్ ద్వారా సేవా కార్యక్రమాలు చేపట్టారు. అందుకే నానా పటేకర్ను కేవలం ఒక నటుడిగా చూడటం ఆయన వ్యక్తిత్వాన్ని చిన్నదిగా చేయడమే. ఆయన ఒక కళాకారుడు, ఒక సేవాభావం ఉన్న మనిషి, దేశం పట్ల బాధ్యత ఉన్న వ్యక్తి.
