ప్రపంచీకరణను పూర్తిగా వెనక్కి తిప్పడం సాధ్యం కాదని, అయితే మారుతున్న అంతర్జాతీయ పరిస్థితులను ఎదుర్కొనేందుకు దేశాలు మరింత సంసిద్ధత, స్థితిస్థాపకతను పెంచుకోవాలని భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ అన్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా దేశాల మధ్య పోటీ తీవ్రతరం కావడం, వాణిజ్య మార్గాల్లో కొత్త అడ్డంకులు ఏర్పడటం వంటి పరిణామాలను ఆయన ప్రస్తావించారు.
ప్రపంచీకరణను పూర్తిగా వెనక్కి తిప్పడం సాధ్యం కాదని, అయితే మారుతున్న అంతర్జాతీయ పరిస్థితులను ఎదుర్కొనేందుకు దేశాలు మరింత సంసిద్ధత, స్థితిస్థాపకతను పెంచుకోవాలని భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ అన్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా దేశాల మధ్య పోటీ తీవ్రతరం కావడం, వాణిజ్య మార్గాల్లో కొత్త అడ్డంకులు ఏర్పడటం, వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలను ఇతర దేశాలపై ప్రభావం చూపేందుకు వినియోగించే ధోరణి పెరగడం వంటి పరిణామాలను ఆయన ప్రస్తావించారు. ఈ పరిస్థితుల్లో భారత్ తన దేశీయ సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేసుకుంటూనే, విశ్వసనీయమైన అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలను నిర్మించుకుంటోందని వివరించారు.
అబుదాబిలో రైసినా సంభాషణలో కీలక వ్యాఖ్యలు
అబుదాబిలో జరిగిన రైసినా డైలాగ్ మధ్యప్రాచ్య సదస్సులో ది కాంటినెంటల్ కారిడార్స్: హూ కనెక్ట్స్ ది హార్ట్ల్యాండ్ అనే అంశంపై జరిగిన చర్చలో జైశంకర్ పాల్గొన్నారు. ప్రపంచ వాణిజ్యం, అనుసంధాన మార్గాలు, దేశాల మధ్య పెరుగుతున్న పోటీ వంటి అంశాలపై ఆయన మాట్లాడారు. అంతర్జాతీయ పరిస్థితులు వేగంగా మారుతున్నాయని, దేశాలు తమ ప్రయోజనాలను కాపాడుకునేందుకు అందుబాటులో ఉన్న అవకాశాలను ఎక్కువగా వినియోగించుకుంటున్నాయని చెప్పారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఒకే దేశం లేదా ఒకే వాణిజ్య మార్గంపై అతిగా ఆధారపడకుండా, ప్రత్యామ్నాయాలను అభివృద్ధి చేసుకోవడం అవసరమనే అభిప్రాయాన్ని ఆయన వ్యాఖ్యలు ప్రతిబింబించాయి.
పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతల ప్రభావం
పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, నౌకాయానం, ఇంధన సరఫరాలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా హోర్ముజ్ జలసంధి వద్ద నౌకలపై దాడుల కారణంగా సముద్ర రవాణా మార్గాల భద్రతపై ఆందోళనలు పెరిగాయి. ప్రపంచ చమురు రవాణాలో కీలకమైన ఈ మార్గంలో అంతరాయాలు ఏర్పడితే అనేక దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. ఇలాంటి పరిస్థితులు ప్రపంచీకరణలోని పరస్పర ఆధారిత సంబంధాలతో పాటు, వాటికి సంబంధించిన ప్రమాదాలను కూడా గుర్తు చేస్తున్నాయి. అందువల్ల సరఫరా వ్యవస్థలను మరింత పటిష్ఠం చేసుకోవడం, ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అభివృద్ధి చేయడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటున్నాయి.
భారత్మధ్యప్రాచ్యంయూరప్ ఆర్థిక కారిడార్పై దృష్టి
భారత్మధ్యప్రాచ్యంయూరప్ ఆర్థిక కారిడార్ (ఐఎంఈసీ) ప్రాంతీయ అనుసంధానంపై చర్చలను ఇప్పటికే ప్రభావితం చేస్తోందని జైశంకర్ పేర్కొన్నారు. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా ఆసియా, గల్ఫ్ ప్రాంతం, యూరప్ మధ్య రవాణా, వాణిజ్యం, ఇంధనం, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల అనుసంధానాన్ని మెరుగుపరచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. 2023లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన జీ20 శిఖరాగ్ర సమావేశం సందర్భంగా ఈ కారిడార్ను ప్రకటించారు. ఇది పూర్తిస్థాయిలో అమలైతే సరకు రవాణాకు కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడటంతో పాటు, ప్రాంతాల మధ్య ఆర్థిక సంబంధాలు బలోపేతం కావచ్చని భావిస్తున్నారు.
మారుతున్న ప్రపంచ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా బహుళపక్ష అంతర్జాతీయ సంస్థల్లో అత్యవసర సంస్కరణలు చేపట్టాలని జైశంకర్ మరోసారి అభిప్రాయపడ్డారు. ప్రస్తుత ప్రపంచ శక్తుల సమతూకం, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల అవసరాలు అంతర్జాతీయ సంస్థల్లో తగిన విధంగా ప్రతిబింబించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. చిన్న దేశాల సమూహాలు పరస్పర సహకారంతో ముందుకు సాగడం ద్వారా కొన్ని సంస్కరణలను వేగవంతం చేయవచ్చని తెలిపారు. భారత్ తన దేశీయ బలాలను పెంచుకోవడంతో పాటు, నమ్మకమైన దేశాలతో కలిసి పనిచేయడంపై దృష్టి సారిస్తోందని వివరించారు.
