తజికిస్థాన్ రాజధాని దుషాంబేలో జరిగిన షాంఘై సహకార సంస్థ (ఎస్సీఓ) ప్రభుత్వాధినేతల మండలి సమావేశంలో భారత్కు ప్రాతినిధ్యం వహించిన కేంద్ర రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్, పర్యటన ముగించుకుని న్యూఢిల్లీకి బయలుదేరారు. ఈ సమావేశంలో సభ్య దేశాల మధ్య ఆర్థిక సహకారం, వాణిజ్యం, రవాణా అనుసంధానం వంటి అంశాలపై చర్చ జరిగింది.
20న జరిగిన ఈ సమావేశంలో సభ్య దేశాల మధ్య ఆర్థిక సహకారం, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, రవాణా అనుసంధానం, సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు వంటి అంశాలపై చర్చ జరిగింది.
ఉగ్రవాదంపై ఉమ్మడి చర్యలకు భారత్ పిలుపు
ఈ సమావేశంలో రాజ్నాథ్ సింగ్ ఉగ్రవాదాన్ని నిర్మూలించేందుకు ఎస్సీఓ సభ్య దేశాలు సమన్వయంతో పనిచేయాలని పిలుపునిచ్చారు. ఉగ్రవాదానికి ఎలాంటి సమర్థన ఉండకూడదని, ఉగ్రవాదులకు ఆర్థిక సహాయం అందించేవారిని, మద్దతు ఇచ్చేవారిని, ఆశ్రయం కల్పించేవారిని కూడా అడ్డుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఉగ్రవాదం అమాయకుల ప్రాణాలను బలిగొనడంతో పాటు పెట్టుబడులు, వాణిజ్యం, సమాజ అభివృద్ధిపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుందని పేర్కొన్నారు.
వాణిజ్యం, రవాణా అనుసంధానంపై చర్చలు
ప్రాంతీయ దేశాల మధ్య వాణిజ్యాన్ని పెంచడం, పెట్టుబడులకు అనుకూల వాతావరణం కల్పించడం, సరఫరా వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం వంటి అంశాలపై సమావేశంలో చర్చించారు. రవాణా అనుసంధానం విషయంలో అన్ని దేశాల సార్వభౌమత్వం, ప్రాదేశిక సమగ్రతను గౌరవించాలని రాజ్నాథ్ సింగ్ పేర్కొన్నారు. భారత్మధ్య ఆసియా దేశాల మధ్య అనుసంధానాన్ని పెంచడంలో అంతర్జాతీయ ఉత్తరదక్షిణ రవాణా కారిడార్, చాబహార్ నౌకాశ్రయం కీలక పాత్ర పోషించగలవని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. కస్టమ్స్ విధానాలను సరళీకరించడం, డిజిటల్ పత్రాల వినియోగం, రవాణా వ్యయాలను తగ్గించడం వంటి చర్యలు ప్రాంతీయ వాణిజ్యానికి ఉపయోగపడతాయని వివరించారు.
సాంకేతికత, యువతకు అవకాశాలపై భారత్ దృష్టి
భారత్లో అమలవుతున్న డిజిటల్ ప్రజా మౌలిక సదుపాయాలు, అంకుర సంస్థల వ్యవస్థ, సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు ఇతర సభ్య దేశాలకు సహకార అవకాశాలను అందించగలవని రాజ్నాథ్ సింగ్ పేర్కొన్నారు. యువత, పారిశ్రామికవేత్తలు, రైతులు, చిన్న వ్యాపారులకు కొత్త అవకాశాలను సృష్టించడం ద్వారా ప్రాంతీయ సహకారం ఫలితాలు ప్రజలకు చేరాలని సూచించారు. మహిళా సాధికారత, పునరుత్పాదక ఇంధనం, విపత్తులను తట్టుకునే మౌలిక సదుపాయాలు, పర్యావరణ పరిరక్షణ వంటి అంశాల్లోనూ భారత్ చేపడుతున్న కార్యక్రమాలను ఆయన ప్రస్తావించారు.
షాంఘై సహకార సంస్థలో భారత్తో పాటు చైనా, రష్యా, పాకిస్థాన్, తజికిస్థాన్, కజకిస్థాన్, కిర్గిజిస్థాన్, ఉజ్బెకిస్థాన్, ఇరాన్, బెలారస్ సభ్య దేశాలుగా ఉన్నాయి. ప్రాంతీయ భద్రత, ఆర్థిక సహకారం, వాణిజ్యం, అనుసంధానం వంటి అంశాల్లో పరస్పర సహకారాన్ని పెంపొందించడం ఈ సంస్థ ప్రధాన లక్ష్యాల్లో భాగం. దుషాంబేలో జరిగిన 25వ ప్రభుత్వాధినేతల మండలి సమావేశంలో సభ్య దేశాల మధ్య ఆర్థిక, వాణిజ్య సహకార పురోగతిని సమీక్షించారు. 20262030 కాలానికి సంబంధించిన బహుపాక్షిక వాణిజ్య, ఆర్థిక సహకార కార్యాచరణ ప్రణాళికతో పాటు 2027 సంవత్సరానికి సంస్థ బడ్జెట్ను కూడా ఆమోదించినట్లు భారత రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ వెల్లడించింది.
మొత్తంగా, ఎస్సీఓ సమావేశంలో భారత్ ప్రాంతీయ భద్రత, ఉగ్రవాద నిర్మూలన, వాణిజ్య విస్తరణ, రవాణా అనుసంధానం, సాంకేతిక అభివృద్ధిపై తన అభిప్రాయాలను వెల్లడించింది. ఈ పర్యటన ముగించుకుని రాజ్నాథ్ సింగ్ న్యూఢిల్లీకి బయలుదేరినట్లు ఏఎన్ఐ వార్తా సంస్థ తన కథనంలో పేర్కొంది.
