ఇరాన్పై అమెరికా దీర్ఘకాలిక దిగ్బంధం విధించవచ్చన్న వార్తల నేపథ్యంలో అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు గణనీయంగా పెరిగాయి. బ్రెంట్ క్రూడ్ చమురు ధర ఒక దశలో బ్యారెల్కు 120 డాలర్లకు చేరింది. ఇది 2022 తర్వాత నమోదైన అత్యధిక స్థాయి. ఈ పరిణామం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
అమెరికాఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా ఇరాన్ నౌకాశ్రయాలపై అమెరికా దిగ్బంధాన్ని కొనసాగించవచ్చన్న వార్తలు ధరల పెరుగుదలకు దోహదపడ్డాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఇరాన్పై ఒత్తిడి పెంచేందుకు దిగ్బంధాన్ని పొడిగించే ఏర్పాట్లు చేయాలని అధికారులకు సూచించినట్లు వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ నివేదించింది. అమెరికా దిగ్బంధం కొనసాగితే చమురు సరఫరా మరింత తగ్గవచ్చనే ఆందోళన మార్కెట్లో ఏర్పడింది. ఇరాన్ కూడా హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా నౌకల రాకపోకలను అడ్డుకుంటామని హెచ్చరించింది. ఈ పరిణామాలతో భవిష్యత్తులో చమురు కొరత ఏర్పడుతుందనే భయాలు పెరిగి ధరలు ఎగిశాయి.
హోర్ముజ్ జలసంధి ప్రాముఖ్యత
హోర్ముజ్ జలసంధి పర్షియన్ గల్ఫ్ను అరేబియా సముద్రంతో అనుసంధానించే అత్యంత కీలకమైన సముద్ర మార్గం. ప్రపంచ చమురు, ద్రవీకృత సహజ వాయువు () సరఫరాలో సుమారు ఐదో వంతు సాధారణంగా ఈ మార్గం గుండా రవాణా అవుతుంది. సౌదీ అరేబియా, ఇరాక్, కువైట్, ఖతార్ వంటి దేశాల ఇంధన ఎగుమతులకు ఈ మార్గం కీలకం. నౌకల రాకపోకలు దీర్ఘకాలం నిలిచిపోతే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
భారత్పై ప్రభావం
భారత్ తన ముడి చమురు అవసరాల్లో గణనీయమైన భాగాన్ని దిగుమతి చేసుకుంటుంది. అందువల్ల అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు పెరిగితే భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి ఏర్పడవచ్చు. ఈ ప్రభావం వివిధ రంగాలపై ఇలా ఉండవచ్చు: - పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. - ట్రక్కులు, బస్సులు, సరుకు రవాణా ఖర్చులు పెరగవచ్చు. - రవాణా ఖర్చుల ద్వారా నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు పెరగవచ్చు. - మొత్తం ధరల స్థాయిపై ఒత్తిడి పెరిగి ద్రవ్యోల్బణం పెరగవచ్చు. - చమురు దిగుమతులకు ఎక్కువ డాలర్లు అవసరమైతే రూపాయి విలువపై ఒత్తిడి ఏర్పడవచ్చు. అయితే, అంతర్జాతీయ చమురు ధర పెరిగిన వెంటనే భారత్లో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు కూడా అంతే స్థాయిలో పెరుగుతాయని చెప్పలేం. దేశీయ పన్నులు, చమురు కంపెనీల నిర్ణయాలు, ప్రభుత్వ విధానాలు కూడా తుది ధరను ప్రభావితం చేస్తాయి.
అమెరికా వ్యూహం
ఈ వార్తల ప్రకారం, ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి పెంచి, చమురు ఎగుమతులు, వాణిజ్యాన్ని పరిమితం చేయడం అమెరికా వ్యూహంలో భాగం. అమెరికా ముందున్న ప్రధాన ఎంపికలు: - దిగ్బంధాన్ని కొనసాగించి ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి పెంచడం. - సైనిక దాడులను మళ్లీ ప్రారంభించడం. - చర్చల ద్వారా ఒప్పందానికి రావడం లేదా ఘర్షణ నుంచి వెనక్కి తగ్గడం. నివేదిక ప్రకారం, సైనిక దాడులను మళ్లీ ప్రారంభించడం లేదా ఘర్షణ నుంచి పూర్తిగా తప్పుకోవడం కంటే దిగ్బంధాన్ని కొనసాగించడానికే అమెరికా మొగ్గు చూపినట్లు సమాచారం. అయితే, ఇది అప్పటి పరిస్థితికి సంబంధించిన నివేదిక మాత్రమే; తాజా అధికారిక విధానాన్ని విడిగా పరిశీలించాలి.
చమురు ఎగుమతులు తగ్గడం, కరెన్సీ విలువ పడిపోవడం, వస్తువుల ధరలు పెరగడం వంటి సమస్యలను ఇరాన్ ఎదుర్కొంటోందని బీబీసీ కథనం పేర్కొంది. చమురు ఎగుమతులు తగ్గితే ప్రభుత్వానికి విదేశీ కరెన్సీ ఆదాయం తగ్గుతుంది. దిగుమతుల ఖర్చు పెరగడంతో ఆహారం, ఔషధాలు, ఇతర వస్తువుల ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. కంపెనీలకు ముడిసరుకు, రవాణా అందుబాటులో లేకపోతే ఉద్యోగాలు తగ్గవచ్చు. మరోవైపు, దిగ్బంధాన్ని తట్టుకునేందుకు ప్రత్యామ్నాయ వాణిజ్య మార్గాలను ఉపయోగిస్తున్నట్లు ఇరాన్ అధికారులు తెలిపారు.

