సాంకేతిక సమస్యలను అధిగమించి ఎన్వీఎస్-03 ఉపగ్రహ ప్రయోగం.. ఇస్రో చైర్మన్ కీలక ప్రకటన - రాజకీయ ప్రభంజనం

భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) మరోసారి తన సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని చాటుకుంది. ఉపగ్రహంలోని కొన్ని కీలక సాంకేతిక సమస్యలను అధిగమించేందుకు ప్రత్యామ్నాయ విధానాన్ని అనుసరించి ఎన్వీఎస్-03 ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షంలోకి విజయవంతంగా పంపినట్లు ఇస్రో చైర్మన్ వి. నారాయణన్ వెల్లడించారు. సాధారణంగా ప్రయోగానికి ముందు మూసి ఉంచాల్సిన పైరో వాల్వ్లను తెరిచిన స్థితిలోనే ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించాల్సి వచ్చిందని ఆయన వివరించారు. ఎన్వీఎస్-03 ఉపగ్రహ ప్రయోగంలో ఇస్రో సాధారణ విధానానికి భిన్నంగా వ్యవహరించింది. ఉపగ్రహంలోని ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థలో కీలకమైన మూడు పైరో వాల్వ్లను ముందుగానే తెరిచిన స్థితిలో ఉంచి ప్రయోగించారు. ఈ నిర్ణయం వెనుక గతంలో ఎదురైన సాంకేతిక వైఫల్యమే ప్రధాన కారణంగా ఉంది. పైరో వాల్వ్లు అనేవి ఉపగ్రహంలోని ఇంధనం, ఆక్సిడైజర్ వంటి పదార్థాల ప్రవాహాన్ని నియంత్రించే ప్రత్యేక కవాటాలు. సాధారణంగా ప్రయోగ సమయంలో ఇవి మూసి ఉంటాయి. ఉపగ్రహం నిర్ణీత దశకు చేరుకున్న తర్వాత విద్యుత్ సంకేతం ద్వారా వీటిని తెరుస్తారు. ఒక్కసారి తెరిచిన తర్వాత మళ్లీ మూసివేయడం సాధ్యం కాదు.

గతంలో ఈ వాల్వ్లను తెరిచేందుకు పంపిన విద్యుత్ సంకేతం సరిగా చేరకపోవడంతో సమస్య తలెత్తింది. దీంతో ఈసారి ప్రయోగానికి ముందే వాల్వ్లను తెరిచి ఉంచాలని ఇస్రో నిర్ణయించింది. ఉపగ్రహంలోని ఇంజిన్కు ఆక్సిడైజర్ సరఫరా చేసే వాల్వ్కు విద్యుత్ సంకేతం చేరకపోవడంతో ఇంజిన్ పనిచేయలేదు. ఫలితంగా ఉపగ్రహం నిర్దేశిత కక్ష్యకు చేరుకోలేకపోయింది. ఈ ఘటనపై మాజీ ఇస్రో చైర్మన్ కిరణ్ కుమార్ నేతృత్వంలోని ఉన్నతస్థాయి కమిటీ విచారణ చేపట్టింది. ప్రధాన, ప్రత్యామ్నాయ విద్యుత్ మార్గాల్లో కనెక్టర్కు సంబంధించిన కనీసం ఒక కాంటాక్ట్ విడిపోవడం వల్లే సంకేతాల సరఫరాలో సమస్య తలెత్తి ఉండవచ్చని కమిటీ నిర్ధారించింది.

ఈ వైఫల్యం నుంచి పాఠాలు నేర్చుకున్న ఇస్రో.. తదుపరి ప్రయోగాల్లో ఇలాంటి సమస్యలు పునరావృతం కాకుండా ప్రత్యామ్నాయ సాంకేతిక విధానాలను పరిశీలించింది. ఎన్వీఎస్-03 ఉపగ్రహాన్ని పైరో వాల్వ్లు తెరిచిన స్థితిలో ప్రయోగించడం సాధారణ ప్రక్రియకు భిన్నమైన నిర్ణయం. దీనిపై సాంకేతిక నిపుణుల్లోనూ చర్చ జరిగింది. వాల్వ్లు తెరిచి ఉంటే ప్రయోగ సమయంలో ఏర్పడే తీవ్రమైన కంపనాలు, ఒత్తిడి మార్పుల కారణంగా ఇంధన లీకేజీ జరిగే అవకాశం ఉందా అనే సందేహాలు వ్యక్తమయ్యాయి. ఈ నేపథ్యంలో మాజీ ఇస్రో చైర్మన్ కిరణ్ కుమార్ నేతృత్వంలోని జాతీయ స్థాయి కమిటీ పర్యవేక్షణలో కంపనాలు, షాక్లకు సంబంధించిన కఠినమైన పరీక్షలు నిర్వహించినట్లు వి. నారాయణన్ తెలిపారు. ఈ పరీక్షల అనంతరం ప్రత్యామ్నాయ విధానానికి ఆమోదం లభించిందని ఆయన వివరించారు.